Categorie archief: Aansprakelijkheid en Schadevergoeding na Misdrijf

De vage grenzen van het misdrijf corruptie. Overpeinzingen bij een fles wijn

 

afbeeldingwijnSoms krijgt een universitair docent een fles wijn cadeau van een student, meestal als dank voor de begeleiding van diens scriptie. Gevoelsmatig zullen velen een dergelijke attentie beschouwen als een volslagen aanvaardbare (en misschien zelfs prijzenswaardige) uitdrukking van waardering voor een prettige samenwerking. Maar gelet op de omschrijving van het delict omkoping (corruptie) in het Wetboek van Strafrecht (WvSr) kan men zich afvragen of strafrechtelijke aansprakelijkheid hier niet op de loer ligt. Daarmee is meer in algemene zin de vraag aan de orde of de grenzen van de strafbaarheid van corruptie in de wet voldoende duidelijk zijn afgebakend en of deze niet te ruim zijn getrokken. Onduidelijkheid over de toepasselijkheid van de strafbaarstelling zou op gespannen voet staan met het legaliteitsbeginsel, dat eist dat het strafbare gedrag in de wet zo duidelijk wordt omschreven dat de burger (in dit geval de docent) zijn gedrag daarop kan afstemmen. De meeste docenten zullen zich echter niet realiseren dat ze zich door het aannemen van de wijn mogelijk schuldig maken aan een misdrijf, waarop ook nog eens een maximale gevangenisstraf van zes jaar is gesteld.

Lees verder

Overheden in het strafrecht: over de houdbaarheid van immuniteit

Port_of_Amsterdam_ship_7In april 2015 heeft de gemeente Amsterdam een strafbeschikking opgelegd gekregen naar aanleiding van een tragisch ongeval dat twee jaar eerder plaatsvond. Een vrouw is om het leven gekomen nadat zij met haar snorfiets tegen een slecht verlicht paaltje is gereden. Het Openbaar Ministerie vaardigt de strafbeschikking uit omdat er voldoende bewijs is dat de gemeente vervolgd zou kunnen worden voor dood door schuld en zwaar lichamelijk letsel door schuld. De inzet van het strafrecht voor het aansprakelijk stellen van overheden is bepaald geen vanzelfsprekendheid. De reden: op grond van rechtspraak is in bepaalde gevallen voor publiekrechtelijke rechtspersonen een strafrechtelijke immuniteit aanvaard. Dit stelsel van immuniteiten veronderstelt echter een vergaand vertrouwen in de integriteit van de overheid, een vertrouwen dat steeds verder af lijkt te kalven naar aanleiding van incidenten als de Schipholbrand en de vuurwerkramp in Enschede. De strafbaarheid van overheden staat al enige tijd ter discussie, zowel in de literatuur als in het parlement. Dit heeft geresulteerd in een wetsvoorstel tot opheffen van de strafrechtelijke immuniteit van publiekrechtelijke rechtspersonen dat momenteel in behandeling is bij de Eerste Kamer. Ook de rechtspraak op Europeesrechtelijk niveau lijkt te pleiten voor strafrechtelijke vervolging van overheden. Heeft ons stelsel van strafrechtelijke immuniteiten zijn beste tijd gehad? Ter beantwoording van deze vraag zet ik in vogelvlucht de meest in het oog springende ontwikkelingen op een rij. Lees verder

Het voorwaardelijk bevel straf vervolging:’ poreuze strafvordering’?

justitie

In de onlangs gepubliceerde Contourennota opgesteld ten behoeve van de voorgenomen herziening van het Wetboek van Strafvordering  wordt een nieuwe rechtsfiguur geïntroduceerd: het voorwaardelijk bevel vervolging. Doel van de nieuwe rechtsfiguur is schadevergoeding mogelijk te maken voor slachtoffers. Indien de verdachte niet ingaat op het aanbod van het hof om strafvervolging ‘af te kopen’ via schadevergoeding volgt alsnog een bevel tot strafvervolging. Daarmee zet de wetgever een volgende stap op de ingeslagen weg naar convergentie van strafbaar feit en onrechtmatige daad. Lees verder

Going public: de revival van de schadevergoedingsstraf?

iStock_000018103661MediumHet aantal vorderingen benadeelde partij dat wordt voorgelegd aan de strafrechter neemt toe en zal, is de verwachting, de komende jaren verder toenemen. Candido en Lindenbergh stellen in hun recente artikel in NTBR (‘Strafrechter en smartengeld’, NTBR 2014, 21) zelfs dat de strafrechter inmiddels een veelvoud aan vorderingen afdoet ten opzichte van zijn civiele collega. De civiele route blijkt namelijk niet erg geliefd (Van Wingerden 2007; Schrama & Geurts 2012; Van Dongen, Hebly & Lindenbergh 2013). Een substantieel deel van de vorderingen die worden afgedaan door de strafrechter betreft (ook) smartengeld;  over 2001 betrof het 17.200 vorderingen benadeelde partij, waarvan naar schatting 7000 (ook) betrekking hadden op immateriële schade (Schrama & Geurts 2012). Lees verder

De crimineel en het begrotingstekort: eigen bijdragen voor veroordeelden en het sanctiestelsel

JailDe bezuinigingen slaan om zich heen in het juridische werkveld. De griffierechten zijn verhoogd en op de rechtsbijstand wordt gekort. Daarnaast wil het kabinet misdadigers verplichten om bij te dragen aan de kosten voor hun strafproces, de zorg voor slachtoffers en het verblijf in een justitiële inrichting of het gebruik van een enkelband. Daartoe hebben minister Opstelten en staatssecretaris Teeven (Veiligheid en Justitie) twee conceptwetsvoorstellen opgesteld die dergelijke eigen bijdragen in het leven roepen: een voorstel aangaande de kosten voor detentie en een voorstel aangaande kosten voor strafvordering en slachtofferzorg. Lees verder