Immaterial damages on the agenda of the 21th Annual Conference on European Tort Law

In the week after Easter, the most significant developments of the past year in the field of tort law in Europe were discussed in Vienna at the Annual Conference on European Tort Law, organized by the European Centre of Tort and Insurance Law (ECTIL) and the Institute for European Tort Law (ETL). Experts from across Europe present the highlights of their contributions to the Yearbooks European Tort Law, which are published yearly. One part of the report, each year, elaborates on  personal injury cases. UCALL members Emanuel van Dongen and Anne Keirse, represent the Netherlands. At the 21th Annual Conference on European Tort Law that took place in a hybrid form on 21-22 April 2022; the former spoke about an important case of 2021 from our country. We discussed the question of liability for immaterial damage in the Groningen earthquake cases as well evolutions in compensating immaterial harm. The topicality hereof was also shown by its particular attention in the comparative remarks on the second day of the conference. This blog also outlines the Dutch leading case as well as reflects upon the broader development regarding compensation for immaterial harm.

Lees verder

Een sociale genese van rechterlijke beslissingen

In de literatuur wordt beschreven hoe rechterlijke uitspraken maatschappelijke ontwikkelingen beïnvloeden of die zelfs zouden veroorzaken. De rechtszaal zou zo steeds meer verworden tot een arena voor maatschappelijk debat. Deze ontwikkeling brengt verschillende vragen met zich. Is de rechtszaal bijvoorbeeld wel de juiste plek om een maatschappelijk debat te voeren, en is het wel aan de rechter om de maatschappij vorm en richting te geven. Voor de theorievorming die nodig is om dat soort (normatieve) vragen te beantwoorden, is empirisch onderzoek cruciaal. Hoe is het immers mogelijk om het werk van rechters te beoordelen, zonder te weten hóe rechters te werk gaan wanneer een uitspraak mogelijk een bredere maatschappelijke betekenis heeft? In dit blogbericht neem ik een voorschot op dergelijk juridisch-empirisch onderzoek. Aan de hand van rechtssociologische inzichten schets ik hoe de ontwikkeling van rechterlijke instanties tot ‘courts as arena’s for societal change’ geduid kan worden als een wisselwerking tussen de sociale werking en de sociale genese van het recht.

Lees verder

Slachtofferrechten versus resocialisatie in tbs: geen tegenstelling?

De strafrechtelijke maatregel terbeschikkingstelling (tbs) komt regelmatig voorbij in het nieuws. Daarbij gaat het meestal om gerechtelijke uitspraken in geruchtmakende zaken waar daders deze maatregel opgelegd krijgen, of om incidenten die tijdens de tbs plaatsvinden. Minder aandacht is er voor het verloop van de behandeling binnen het kader van deze maatregel, de verschillende verlofvormen die er zijn en wat dit betekent als je slachtoffer bent geworden van een delict waarvoor de dader tbs opgelegd heeft gekregen. In dit blog zal ik ingaan op deze maatregel vanuit het perspectief van zowel het slachtoffer als de dader. Ik zal kort het doel en het verloop van de maatregel beschrijven. Vervolgens komen verschillende rechten die slachtoffers hebben tijdens het verloop van de tbs-behandeling aan de orde, waarna ik aandacht besteed aan de invloed van deze slachtofferrechten op daders. Ten slotte komt het belang van resocialisatie voor zowel daders als slachtoffers aan bod.

Lees verder

Strafrechtelijke schadeverhaal: een vordering sui generis

Onlangs verscheen het rapport van de commissie Onderzoek stelsel schadevergoeding voor slachtoffers van strafbare feiten (hierna: de commissie Donner). Daarin schetst de commissie de contouren van het bestaande schadestelsel, inclusief het strafrechtelijk schadeverhaal. De voorstellen zijn doordacht, maar conservatief: het slachtoffer dat ‘op verhaal komt’ bij de commissie Donner komt van een koude kermis thuis. Volgens de commissie vormt schade als gevolg van strafbare feiten één van de vele sociale risico’s die zijn verbonden aan het menselijk samenleven, en die particuliere risico’s kunnen niet worden afgewenteld op de rechtsgemeenschap. Uitgangspunt moet volgens de commissie zijn dat het slachtoffer schade als gevolg van een strafbaar feit zelf verhaalt op de dader; of, als dat niet lukt, probeert compensatie te krijgen via de algemene voorziening van het Schadefonds Geweldsmisdrijven. Als ook dat onvoldoende oplevert, rest het slachtoffer niets anders dan de schade te dragen. In dit blog bespreek ik het standpunt van de commissie, tegen de achtergrond van het strafrechtelijk schadeverhaal.

Lees verder

Collectieve schadeactie van de Wamca strijdig met de AVG?

Twee maanden geleden deed de rechtbank Amsterdam uitspraak ter zake van de collectieve schadevordering van de stichting The Privacy Collective (TPC) namens internetgebruikers tegen softwarebedrijven Oracle en Salesforce. De media karakteriseerden de uitspraak als een ‘gevoelige nederlaag’ en een ‘koude douche’: TPC werd niet-ontvankelijk verklaard. Daarmee blijft vooralsnog onbeslist of deze bedrijven collectief schadevergoeding verschuldigd zijn wegens het op grote schaal schenden van de AVG. De rechtbank komt bovendien niet toe aan een belangrijke rechtsvraag die deze zaak opwerpt: staat artikel 80 AVG in de weg aan een collectieve vordering tot schadevergoeding wegens schending van de AVG? In dit blog sta ik kort stil bij de gevolgen van deze uitspraak en betoog ik dat uitsluiting van collectieve schadeprocedures ingevolge de Wamca bij AVG-schendingen onwenselijk zou zijn.

Lees verder

De dreigende werking van klimaataansprakelijkheid van financiële instellingen

A coal fired power plant on the Ohio River just West of Cincinnati

Klimaatverandering brengt ook voor financiële instellingen aansprakelijkheidsrisico’s met zich. Wanneer financiële instellingen in hun bedrijfsvoering rekenschap willen geven van die risico’s kunnen zij in een spagaat belanden. Enerzijds kunnen zij, om de aansprakelijkheidsrisico’s te verkleinen, bepaalde zakelijke relaties preventief weren en/of (lang)lopende relaties voortijdig stopzetten. Anderzijds kan die praktijk als zodanig, zo leren ervaringen in het kader van de Wet ter voorkoming van witwassen en financieren van terrorisme, ook juridische implicaties hebben. Duidelijke wettelijke regels over de verplichtingen van financiële instellingen in het tegengaan van klimaatverandering zijn daarom meer dan welkom. Idealiter komt die duidelijkheid van de  (Europese) wetgever. Aannemelijker is het dat de civiele rechter die sturing van geval tot geval op basis van open normen zal moeten geven en het dus nog wel een tijdje duurt voordat we die duidelijkheid hebben.

Lees verder

De kost gaat voor de baat uit; ten bate van wie staan we een collectieve actie toe?

Collectieve acties en de financiering ervan zijn de afgelopen twee weken nauwelijks uit het nieuws geweest. In de Nieuwsuur-uitzending van 8 februari gaat advocaat Jeroen Kortmann in op de privacyclaim vanwege het datalek bij de GGD. Callcentermedewerkers van de GGD konden bij de privégegevens van iedereen die een coronatest liet uitvoeren. De claimstichting ICAM komt voor de 6,5 miljoen gedupeerden op met een claim van EUR 3 miljard. Niet alleen de gedupeerden zullen van een schadevergoeding financieel beter worden; de procesfinanciers ontvangen 20 % van de schadevergoeding, met een maximum van vijf keer de kosten van de zaak. Willem van Nijnanten, directeur van Liesker Procesfinanciering noemt dit redelijk. terwijl Kortmann juist pleit voor meer regulering: zonder toezicht op claimclubs en financiers is het wachten tot het een keer verkeerd gaat. In dit blog licht ik het belang van derdenfinanciering toe, duid ik de roep om regulering en geef ik kort aan wat de (Europese) wetgever op dit vlak onderneemt.

Lees verder

Am I my mother’s keeper? Subsidiary accountability for acts of the parent

In 2016, the European Commission decided that 15 European truck manufacturers, including Daimler, had participated in an illegal cartel. A Spanish transport company Sumal subsequently brought an action for damages before a Spanish national court seeking to obtain damages from Mercedes Benz Trucks España because of the infringement by Daimler, the parent company of Mercedes Benz Trucks España. In October 2021, the European Court of Justice (ECJ) ruled on prejudicial questions referred to it by the Spanish court of appeal, clarifying the concepts of ‘undertaking’ and ‘economic unit’. In this blog, I examine this ruling and argue that it expands the reach of private enforcement in competition law cases, and that the reasoning of the ECJ can affect liability issues in other areas of law.

Lees verder

Waarom we moeten nadenken over de grenzen van het risicostrafrecht

Culture of control, actuarial justice, the preventive state: dit zijn niet de titels van een reeks science fiction-films of dystopische romans. Het zijn beschrijvend bedoelde benamingen van het strafrecht in de eenentwintigste eeuw zoals die in de criminologische literatuur worden gebruikt. Al deze theorieën benadrukken het grote belang dat in Westerse samenlevingen sinds enkele decennia aan misdaadpreventie wordt gehecht. In deze blogpost beschrijf ik deze ontwikkeling vanuit het perspectief van het Nederlandse strafrecht en stip ik enkele fundamentele problemen aan die ermee samenhangen.

Lees verder

Opvattingen onderzoeken: hoe verder?

Dit is de laatste bijdrage in de reeks blogs over de bundel ‘Opvattingen onderzoeken’. Daarin zoomen we uit: wij bekijken wat de al eerder gedeelde deelresultaten potentieel betekenen voor het gebruik van maatschappelijke opvattingen door de rechter. Maakt de rechter meestal een goede inschatting? Of zit hij er soms of zelfs vaak naast als het om de invulling van een maatschappelijke opvatting gaat? Wat betekenen onze deelresultaten voor het juridische concept ‘maatschappelijke opvattingen’? Hoe wenselijk is het gebruik van maatschappelijke opvattingen voor juridische oordeelsvorming eigenlijk? Moeten we afstappen van ‘de maatschappelijke opvatting’ als juridische maatstaf?

Lees verder